facebook radia wydmint
twitter radia wydminy
baner radia wydminy

Wydminy wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Miejscowość jest siedzibą gminy Wydminy, położona nad Jeziorem Wydmińskim, jest wsią letniskową z ośrodkami wczasowymi i domami wypoczynkowymi.
Przez miejscowość przebiega linia kolejowa nr 38 Białystok - Głomno. Na stacji Wydminy zatrzymują się pociągi REGIO oraz sezonowe pociągi TLK.
Wieś została założona w 1480 r. W czasie I wojny światowej została zniszczona (1914), po wojnie odbudowana. Turystyka rozwijała się już w latach międzywojennych. Wtedy powstawały dwa hotele i cztery restauracje.

Dr Wojciech Kętrzyński pisze: "Bernard von Balzhofen nadaje w roku 1480 Nawirowi, sołtysowi, na prawie magdeburskim 60 włók ziemi nad jeziorem Wedmi i 6 włók sołeckich, a także "Die freie Fischerei in unseren Seen mit kleinen Gezeuge" czyli wolne rybołówstwo w naszych jeziorach małym narzędziem".
W końcu XIIIw. (około 1280 roku) obszar obecnej gminy Wydminy podbity został przez krzyżaków. Zacięte walki spowodowały, że na ponad 100 lat ziemie te stały się zupełnym pustkowiem.
Z późniejszych dokumentów wynika, że ruch ludności kupieckiej wraz z osadnictwem przyczynił się do rozwoju Wydmin. Wędrujący kupcy i osadnicy zatrzymywali się tutaj na noclegi. W połowie XV wieku istniały w Wydminach trzy gospody.
Przywilej lokacyjny dla Wydmin wystawił komtur z Pokarmina, Barnard von Balzhofen, 28 kwietnia 1480 roku. Z tekstu przywileju wynika, że wieś istniała już przed tą datą. Według przywileju 47 chłopów miało wziąć pod pług 54 włóki, 6 włók miało należeć do sołtysa.
W 1550 roku utworzona była już w Wydminach parafia katolicka, a w 1558 roku także ewangelicka. W drugiej połowie XVI wieku powstaje tutaj szkoła.

Około 1750 roku Wydminy otrzymały prawa osady targowej (Marktrecht), co przyczyniło się do szybszego rozwoju całej miejscowości. Liczba mieszkańców stopniowo wzrastała. Powiększał się również areał gruntów. W 1781 roku do Wydmin należało ponad 98 włók. Jedna włóka, czyli łan niemiecki od 22,6 do 25,8 hektara, czyli 98 włók od 2214,8 do 2528,4 ha.
W 1656 r. do Wydmin docierają Tatarzy pustosząc miejscowość.
W latach 1572, 1656, 1852 miejscowość niszczą duże pożary. W latach 1701 - 1711 Wydminy nawiedza groźna zaraza, która pochłania setki ofiar. W latach 1709 - 1710 jest nią dżuma, od której ginie 227 osób.
Podczas I wojny światowej Wydminy pustoszą działania frontowe. W 1914 roku zniszczeniu ulega prawie 75 % zabudowy. W okresie międzywojennym Wydminy stają się miejscowością o dużych walorach turystycznych i letniskowych. Ten charakter zachowały również po II wojnie światowej.
Wyzwolenie przyszło do Wydmin w czasie wielkiej styczniowej ofensywy Armii Radzieckiej w 1945r. Po półtora wiekowej niewoli Mazury i Warmia wróciły do Macierzy.
Teren wokół Wydmin, za wyjątkiem obecnej ulicy Grunwaldzkiej (wtedy Markstrasse), był zaminowany, każde wykroczenie poza rejon groziło niebezpieczeństwem.

W połowie lipca 1945r. mieszkało już 12 rodzin, przybyłych jako osiedleńcy. Istniała polska komendantura, mieściła się na plebanii. Na wysokim maszcie powiewała biało-czerwona flaga.
Funkcje komendanta, a zarazem burmistrza i wójta, sprawował Arseniusz Michajłow. Sekundował mu w tym urzędowaniu Jan Niewęgłowski, jedyny wtedy urzędnik z prawdziwego zdarzenia. Sołtysem był Aleksy Czerniak, który z niewoli u bauera zwiał przed wyzwoleniem i po tułaczce wylądował w Wydminach.
Na posterunku MO, obok kościoła, czuwał nad bezpieczeństwem Marian Jenczelewski, który znalazł się w Wydminach wraz z wojskiem radzieckim. Został pierwszym milicjantem. W czerwcu 1945r. posterunek liczył już 25 ludzi. Komendantem był najpierw Piotr Rynkiewicz, a po nim Paweł Głos. Milicjanci pomagali organizować życie, przeganiali szabrowników, walczyli z bandami faszystowskimi. W 1946r. dwóch z nich poległo w okolicy Szczybał i Orłowa, w miejscowości Pańska Wola, gdzie faszystowscy bandyci spalili ich żywcem. Mord ten poruszył wszystkich mieszkańców.

Już 3 listopada szkołę otwarto. Liczyła 21 uczni w klasach od pierwszej do czwartej. Kierownikiem został nauczyciel Łyszczyński. Druga siłą pedagogiczną była jego żona. Dzieci uczyły się pilnie. W ciągu roku szkolnego przerobiły program dwóch klas. Na wiosnę 1946 otwarto świetlicę z dożywianiem, z której korzystało 40 dzieci.
W latach międzywojennych szkoła w Wydminach miała 10 klas, w których jednak wykładało zaledwie 4 nauczycieli. Jeden z nich nazywał się Radziwiłł.

Według spisu z 17 maja 1939 roku osiedle osiągnęło liczbę 2235 mieszkańców. Zajmowało ono, wraz ze wspomnianymi majątkami ziemskimi, obszar 2017 ha. Po niemiecku nazywało się Widminnen.
W Wydminach nie było wówczas prądu, ale jeden z osiedleńców, Piotr Miełdun, zaczął wiązać przewody, aby doprowadzić światło z elektrowni w Ełku. Do pomocy wziął Tatara i Juchnickiego. W trójkę uwinęli się szybko i w Wydminach zabłysły żarówki.
W 1946r. ruszył także tartak urządzony w pomieszczeniach poniemieckiej fabryki maszyn i narzędzi rolniczych. W tym samym czasie uruchomiono pocztę oraz rozpoczęto instalowanie telefonów.
Pierwsze aparaty założono w gminie, na posterunku MO, w tartaku i spółdzielni, która zaczęła się organizować jeszcze w październiku 1945r. i w tym czasie należała do najbardziej prężnych jednostek handlowych.

gallery/8

booked.net

gallery/anigif
gallery/0_b09e8_a8ed9080_m
gallery/logo-pl
gallery/82195efbce10014fae70cd54dd2e3280_280x210
gallery/obraz 112
gallery/obraz 117
gallery/obraz 119
gallery/obraz 121
gallery/movie_1
gallery/logo (2)
gallery/login-logo
the beatles
gallery/z10706853ier,guns-n-roses---last-fm
gallery/z11187020if,nirvana
zz top
gallery/anigif

gallery/głośnik

W 2012 r. w obrębie miejscowości wybudowane zostały trzy wiatraki.
Znaleziska archeologiczne dowodzą, że pierwsi ludzie pojawili się na terenie obejmującym obecną gminę Wydminy w okresie neolitu, a więc między 4500 - 1700 p.n.e. Były to wędrujące grupy przybyszów z północnego wschodu (Bałtowie), trudniących się myślistwem lub rybołówstwem.

Z czasem ich zajęciem stała się prymitywna uprawa ziemi.
Rok założenia Wydmin nie jest dokładnie znany. W zapiskach z 1340 roku wymieniana jest nazwa jeziora Wedymin, a w 1381r. także miejscowości Wedem. Hanneberg w swych "Erclerung der Preussischen Landtafel" jest zdania, że nazwa Wydminy pochodzi od pruskiej nazwy Wydemyns. O dawnym istnieniu osady świadczą również odkryte nad brzegiem jeziora szczątki osady palowej.